Kilka słów o …anemii!

Łapiesz zadyszkę wchodząc na pierwsze piętro, mimo że kiedyś nie sprawiało Ci to trudności? Nie masz ochoty na aktywność fizyczną, czujesz się zmęczony, a może masz mroczki przed oczami, gdy wstaniesz? 

To może być anemia!

Najbardziej rozpowszechnioną przyczyną anemii jest niedobór żelaza (a zwłaszcza niedobór żelaza w diecie) i jest to jedna z możliwości, ale problem jest bardziej złożony.

Co może być przyczyną anemii?

Niedobór żelaza. 
Problemem może być jego zbyt mała podaż z diety, ale również nieprawidłowe wchłanianie – anemia syderopeniczna. Tutaj warto zwrócić uwagę na to czy w diecie mamy żelazo i czy w przewadze jest to żelazo hemowe (zwierzęce – lepiej przyswajalne). Warto też wiedzieć, że mimo prawidłowej ilości żelaza hemowego (podroby, jaja , czerwone mięso) możemy mieć niedobór przez złe wchłanianie np. ze względu na obecność fitynianów  czy szczawianów. Absorpcję żelaza (ale i nie tylko) zmniejszają również płyny popijane do posiłku, zwłaszcza kawa i herbata. Problemy zdrowotne lub związane z budową czy funkcjonowaniem układu pokarmowego: celiakia, operacja zmniejszania żołądka, obniżenie kwasowości soku żołądkowego zmniejszają przyswajanie żelaza.

Nie tylko wchłanianie się liczy. Można spożywać prawidłową ilość żelaza, prawidłowo wchłaniać, ale… u kobiet fizjologicznie utrata występuje podczas miesiączki. Utrata 80 ml krwi to o 40 mg żelaza mniej w organizmie – oczywiście mowa o wszystkich dniach miesiączki. Jeśli straty krwi są większe, należy udać się do lekarza i szukać ich przyczyny. Tak samo krwawienia z układu pokarmowego (wywołane np. żylakami, owrzodzeniami, rakiem żołądka) mogą być przyczyną anemii. 

Niedobór witaminy B12

Związana z nim niedokrwistość megaloblastyczna najczęściej jest wynikiem niewystarczającej podaży kobalaminy z diety lub nieprawidłowej  pracy żołądka. W tym narządzie produkowany jest czynnik Castle’a, który wiąże witaminę B12 i umożliwia jej dalsze wchłanianie.

Co uniemożliwia prawidłową prace żołądka ?

– IPP, czyli inhibitory pompy protonowej, stosowane często przy refluksie, 
– mała ilość oraz nieodpowiednie pH kwasu solnego w żołądku. 

Ważne! 
Do prawidłowej produkcji krwi, w tym krwinek czerwonych, potrzebny jest  kwas foliowy , który umożliwia prawidłowe podziały DNA. Witaminy takie jak B6, E, C oraz pierwiastki: kobalt, miedź czy mangan pośredniczą w prawidłowym wytwarzaniu krwinek. 

Jak wykryć anemię?

Dużo powie nam sama morfologia. Badanie tanie, powszechnie dostępne. Każdy z nas, bez względu na samopoczucie, powinien je wykonać przynajmniej raz w roku. Już podstawowe parametry morfologii, tj. MCV, MCH, MCHC, wskazują na ewentualne problemy z anemią. Sama morfologia to jednak za mało by wiedzieć, gdzie jest przyczyna.  Wskazana jest rozszerzona diagnostyka. Ferrytyna określi, jakie mamy zapasy żelaza w organizmie. Transferyna na odpowiednim poziomie wskaże, czy żelazo jest transportowane do tkanek. 

W kolejnych artykułach poruszę temat odpowiedniego żywienia dla osób zmagających się z anemią.